Regelgeving en aanbevelingen
Stem uw procedures (reiniging, desinfectie en traceerbaarheid) af op nationale richtlijnen (RIVM, Ministerie van VWS – GGD, SRI-richtlijnen & VHIG).
In Nederland spreekt men van een zorginfectie (HAIs), een nosocomiale infectie of een ziekenhuisinfectie wanneer een infectie optreedt tijdens of na een zorgverlening (diagnostisch, therapeutisch, preventief, palliatief of educatief) en deze bij de start van de zorg noch aanwezig, noch in incubatie was.1
HAIs vormen niet alleen een bedreiging voor de veiligheid van de patiënten, maar ook voor die van zorgverleners en bezoekers.
Wat is de impact van zorginfecties in Nederland?
In Nederland bedroeg de puntprevalentie van zorginfecties in ziekenhuizen in 2023 7,1%.2
Zorginfecties veroorzaken ernstige complicaties en kunnen in sommige gevallen leiden tot overlijden, vooral bij kwetsbare patiënten.
Zorginfecties leiden tot aanzienlijke extra zorgkosten door langere opnames, extra behandelingen en complicaties.
Zorginfecties hebben een aanzienlijke impact op patiënten en hun familie.
Zorginfecties dragen bij aan een toenemende antimicrobiële resistentie.
Wat zijn de meest voorkomende zorginfecties?
In Nederland zijn de meest voorkomende HAIs: postoperatieve wondinfecties, infecties van de onderste luchtwegen, sepsis, urineweginfecties, infecties van het maagdarmkanaal en infecties van de huis en weke delen.
Welke micro-organismen veroorzaken zorginfecties?
Bij Nederlandse patiënten met een zorginfectie kunnen verschillende kiemen betrokken zijn, maar de meest voorkomende zijn Escherichia coli (17%), Staphylococcus aureus (11%) en Klebsiella pneumoniae (10%).5
Wat zijn de oorzaken van HAIs?
Medische interventies
Zorginfecties kunnen rechtstreeks ontstaan als gevolg van medische of chirurgische handelingen, bijvoorbeeld bij het plaatsen van katheters, intraveneuze lijnen, mechanische beademing of via operatiewonden.6
Besmette zorgomgevingen
Onvoldoende afgestemde reingings- en desinfectieprotocollen bevorderen de aanwezigheid van pathogenen op oppervlakken en medische apparatuur, die zo een bron van overdracht worden.
Overdracht via zorgverleners
Onvoldoende handhygiëne of een foutief gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) kan leiden tot kruisbesmetting tussen patiënten.6
Kwetsbaarheid van patiënten
Personen met een zwak immuunsysteem (door leeftijd, ziekte of zware behandelingen) zijn gevoeliger voor infecties. Ook lange ziekenhuisverblijven en frequent antibioticagebruik verhogen deze kwetsbaarheid.
Hoe worden zorginfecties overgedragen?
- Direct contact: tussen patiënten, zorgverleners of via besmette oppervlakken.
- Medische hulpmiddelen: via herbruikbare toestellen zoals endocavitaite echoprobes of endoscopen.
- Oro-fecale route: met name infecties veroorzaakt door Clostridioides difficile.
- Luchtwegen: voornamelijk in slecht geventileerde ruimtes.
Wat is de impact van zorginfecties op patiënten en het zorgsysteem?
Ernst
HAIs kunnen leiden tot septicemie, orgaanfalen en een verhoogde mortaliteit.
Langere hospitalisatie en kosten
Zorginfecties leiden tot aanzienlijke extra zorgkosten, voornamelijk door langere ziekenhuisopnames en extra behandelingen.
Antibioticaresistentie
Zorginfecties gaan gepaard met een toenemende bacteriële resistentie, wat leidt tot meer complicaties en hogere kosten.
Preventie van zorginfecties
Preventie steunt op een basis van standaardmaatregelen (handhygiëne, PBM, beheer van blootstellingen) en robuuste reinigings- en desinfectieprocedures die afgestemd zijn op de risico’s.
Hoe kiest u het juiste desinfectiemiddel in de strijd tegen zorginfecties?
Sporicide werkzaamheid
Zorg ervoor dat uw desinfectiemiddel effectief is tegen bacteriële sporen. Een eenvoudige manier om dit te verifiëren: het voldoet aan de normen EN 17126 en EN 17846, getest op C. diff, B. subtilis en B. cereus.
Gebruiksgemak
Één enkele verdunningsgraad en één contacttijd verminderen het risico op gebruiksfouten en verhogen de naleving van protocollen.
Het kiezen van een chemisch desinfectiemiddel dat aan deze criteria voldoet, helpt het risico op verspreiding van zorginfecties te verminderen en beschermt patiënten, zorgverleners en de bredere gemeenschap.
Wilt u uw desinfectieprotocollen verbeteren, in de strijd tegen zorginfecties? Neem contact met ons op!
Referenties:
1. Ministère de la Santé et de la Prévention. (2025). Infections associées aux soins : Questions-réponses. Santé et maladies – Prises en charge spécialisées. https://sante.gouv.fr/soins-et-maladies/prises-en-charge-specialisees/article/infections-associees-aux-soins-questions-reponses
2. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. (2026). Zorginfecties in ziekenhuizen: puntprevalentie. VZinfo. https://www.vzinfo.nl/zorginfecties/ziekenhuizen/puntprevalentie
3. Santé publique France. (2023, 26 mai). Résultats de l’enquête nationale de prévalence 2022 [Communiqué de presse]. Santé publique France. https://www.frm.org/fr/maladies/recherches-maladies-infectieuses/infections-nosocomiales/focus-les-infections-nosocomiales
4. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. (2026). Zorginfecties in ziekenhuizen: puntprevalentie. VZinfo. https://www.vzinfo.nl/zorginfecties/ziekenhuizen/puntprevalentie
5. Haute Autorité de Santé. (2024, décembre). Fiche pédagogique 6ᵉ cycle – Prévention des infections associées aux soins. HAS. https://www.has-sante.fr/upload/docs/application/pdf/2025-01/fiche_pedagogique_6e_cycle_prevention_ias.pdf
6. Ministère de la Santé et de la Prévention. (2025, 14 mai). Infections associées aux soins : Questions-réponses. Santé et maladies – Prises en charge spécialisées. https://sante.gouv.fr/soins-et-maladies/prises-en-charge-specialisees/article/infections-associees-aux-soins-questions-reponses
7. NHS England. (n.d.). Healthcare-associated infections. Retrieved August 20, 2025, from https://www.england.nhs.uk/patient-safety/healthcare-associated-infections/
8. Office parlementaire d’évaluation des politiques de santé (OPEPS). (2006, 22 juin). Prévenir les infections nosocomiales : une exigence de qualité des soins hospitaliers (Rapport n° 421). Sénat. https://www.senat.fr/rap/r05-421/r05-42113.html
