Het gebruik van een geschikt desinfectiemiddel dat sporen snel en doeltreffend verwijdert, zoals Clostridiodes difficile, is essentieel in zorginstellingen. Bacteriële endosporen behoren tot de meest resistente vormen van micro-organismen, en hun aanwezigheid in ziekenhuisomgevingen vormt een aanzienlijk infectierisico.1,2
Dit risico kan verminderd worden door effectieve decontaminatieprocedures toe te passen, die gebruik maken van gevalideerde en betrouwbare sporicide desinfectiemiddelen.3 Maar, hoe kan worden vastgesteld of een desinfectiemiddel daadwerkelijk sporicide is?
Hoe worden sporicide normen in Europa gereguleerd?
De EN 14885 norm beschrijft in detail het kader en de verplichte testnormen waaraan een desinfectiemiddel moet voldoen om een antimicrobiële werking te mogen claimen. Volgens deze norm moet elk desinfectiemiddel dat een sporicide werking claimt minstens voldoen aan twee specifieke testen: 4
EN 17126 (Fase 2, Stap 1): Dit is een kwantitatieve suspensietest die aantoont dat het desinfectiemiddel effectief is tegen sporen. Deze test is een essentiële voorwaarde voor elke sporicide claim.
Sinds mei 2025 is er, specifiek voor producten die via reinigingsdoekjes worden toegepast, een bijkomende praktijktest verplicht voor sporicide claims:
- EN 17846 (Fase 2, Stap 2): Dit is een kwantitatieve viervelden oppervlaktetest. Deze test toont aan dat het desinfectiemiddel zijn sporicide werking behoudt wanneer het onder realistische gebruiksomstandigheden op een besmet oppervlak wordt aangebracht.
Voor producten die via reinigingsdoekjes worden aangebracht, zijn zowel EN 17126 en EN 17846 vereist om een sporicide werking te mogen claimen.4,5
Niet alle chemieën zijn sporicide
Het is algemeen erkend en aangetoond dat oxiderende stoffen een sporicide werking kunnen hebben, wat niet geldt voor andere typen desinfectiemiddelen.6
Quaternaire amoniumverbindingen (QACs) worden vaak gebruikt vanwege hun lage kostprijs en hun bactericide, fungicide en virucide eigenschappen tegen omhulde virussen. Ze zijn echter niet in staat om sporen te doden.7
Met betrekking tot QACs stelt het CDC (Centers for Desease Control & Prevention) uit de UK het volgende:
“Ze zijn niet sporicide en doorgaans ook niet tuberculocide noch virocide tegen hydrofiele (niet-omhulde of ‘naakte’) virussen.8” – Chemical Disinfectants | Infection Contorl | CDC
Dit wordt verklaard door hun werkingsmechanisme: QACs verstoren de membranen van micro-organismen. Sporen beschikken echter niet over actieve membranen en worden beschermd door een uiterst resistente laag, die hen ongevoelig maakt voor het belangrijkste werkingsmechanismen van QACs.9
Hoewel sommige studies wijzen op sporostatische effecten (het remmen van kieming), komt dit niet overeen met een echte sporicide werking – namelijk het vermogen om de sporen zelf te vernietigen.7
Wat betekent dit in de praktijk?
Sporicide claims die uitsluitend gebaseerd zijn op de EN 17846 norm, zonder bewijs volgens EN 17126, zijn onvolledig en potentieel misleidend. Een oppervlaktetest alleen, zoals EN 17846, volstaat niet om een echte sporicide werking te claimen, zeker niet omdat variabele omstandigheden de effectiviteit van het product kunnen beïnvloeden.4,10
Het gaat niet alleen om het slagen voor de testen, maar vooral om het waarborgen van de veiligheid van de patiënt, door een correct toepassing van de wetenschap en de geldende regelgeving. De geclaimde prestaties van een desinfectiemiddel moeten altijd gebaseerd zijn op grondig onderzoek en gestandaardiseerde testmethoden.
Wat moet u onthouden?
- Sporicide claims moeten worden onderbouwd zowel met de EN 17126 norm als EN 17846.
- QACs zijn niet sporcide, volgens de CDC en wetenschappelijk onderzoek.
- Wees kritisch voor gedeeltelijke claims die als volledig bewijs worden voorgesteld.
Als u meer wilt weten over de manier waarop Tristel zijn desinfectiemiddelen test, naam dan gerust contact op met één van onze vertegenwoordigers.
Want bij infectiepreventie is duidelijkheid essentieel.
Onze sporicide middelen voor oppervlakte desinfectie
Referenties:
1 Kramer, A., Lexow, F., Bludau, A., Köster, A.M., Misailovski, M., Seifert, U., Eggers, M., Rutala, W., Dancer, S.J. and Scheithauer, S. (2024). How long do bacteria, fungi, protozoa, and viruses retain their replication capacity on inanimate surfaces? A systematic review examining environmental resilience versus healthcare-associated infection risk by ‘fomite-borne risk assessment’. Clinical Microbiology Reviews. doi:https://doi.org/10.1128/cmr.00186-23.
2 Assadian, O., Harbarth, S., Vos, M., Knobloch, J.K., Asensio, A. and Widmer, A.F. (2021). Practical recommendations for routine cleaning and disinfection procedures in healthcare institutions: a narrative review. Journal of Hospital Infection, [online] 113. doi:https://doi.org/10.1016/j.jhin.2021.03.010.
3 Soroush Borji, Mosayeb Rostamian, Sepide Kadivarian, Kooti, S., Shirin Dashtbin, Somayeh Hosseinabadi, Ramin Abiri and Amirhooshang Alvandi (2022). Prevalence of Clostridioides difficile contamination in the healthcare environment and instruments: A systematic review and meta-analysis. Germs, 12(3), pp.361–371. doi:https://doi.org/10.18683/germs.2022.1340.
4 British Standards Institution (BSI). EN 14885: Chemical Disinfectants and Antiseptics – Application of European Standards for Chemical Disinfectants and Antiseptics. Brussels: European Committee for Standardisation (CEN); 2022.
5 Bolten, A., Schmidt, V. and Steinhauer, K. (2022). Use of the European standardization framework established by CEN/TC 216 for effective disinfection strategies in human medicine, veterinary medicine, food hygiene, industry, and domestic and institutional use – a review. DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals), 17, pp.Doc14–Doc14. doi:https://doi.org/10.3205/dgkh000417.
6 Russell, A.D. (1990). Bacterial spores and chemical sporicidal agents. Clinical Microbiology Reviews, 3(2), pp.99–119. doi:https://doi.org/10.1128/cmr.3.2.99.
7 Arnold, W.A., Blum, A., Branyan, J., Bruton, T.A., Carignan, C.C., Cortopassi, G., Datta, S., DeWitt, J., Doherty, A.-C., Halden, R.U., Harari, H., Hartmann, E.M., Hrubec, T.C., Iyer, S., Kwiatkowski, C.F., LaPier, J., Li, D., Li, L., Muñiz Ortiz, J.G. and Salamova, A. (2023). Quaternary Ammonium Compounds: A Chemical Class of Emerging Concern. Environmental Science & Technology, 57(20). doi:https://doi.org/10.1021/acs.est.2c08244.
8 Rutala, W.A. and Weber, D.J. (2008). Guideline for disinfection and sterilization in healthcare facilities, 2008. Infection Control and Hospital Epidemiology, 18, pp.240–264.
9 Sharma, G. (2024). Quaternary Ammonium Disinfectants: Current Practices and Future Perspective in Infection Control: Review Article. Biomedical & Pharmacology Journal, 17(2), pp.677–685. doi:https://doi.org/10.13005/bpj/2895.
10 Rabenau, H.F., Steinmann, J., Rapp, I., Schwebke, I. and Eggers, M. (2014). Evaluation of a Virucidal Quantitative Carrier Test for Surface Disinfectants. PLoS ONE, 9(1), p.e86128. doi:https://doi.org/10.1371/journal.pone.0086128.
