De effectiviteit van een desinfectiemiddel of biocide hangt niet alleen af van de samenstelling, maar ook van het correct gebruik. Het is daarom essentieel om, ongeacht de toepassing, de voorgeschreven contacttijd te respecteren, zodat het product de geclaimde werkzaamheid kan bereiken.
Wat is de contacttijd van een desinfectiemiddel?
De contacttijd van een desinfectiemiddel verwijst naar de periode waarin het product in contact moet blijven met een oppervlak (inclusief het oppervlak van een medisch hulpmiddel) om micro-organismen te doden en de geclaimde werkzaamheid te bereiken.
Als een oppervlak opdroogt voordat de door de fabrikant opgegeven contacttijd bereikt is, kan de desinfecterende werking niet als gevalideerd beschouwd worden.
Elk desinfectiemiddel wordt getest volgens strikte normen die de minimale vereiste contacttijd bepalen. Wanneer er meerdere contacttijden in de werkzaamheidsclaims worden vermeld, dient de langst opgegeven contacttijd worden aangehouden om te garanderen dat de volledige geclaimde werking van het desinfectiemiddel wordt bereikt.
Het Tristel DUO High-Level desinfecterend schuim heeft een korte en uniforme contacttijd van 30 seconden.
Een cruciaal punt: desinfectiemiddelen werken niet meer nadat ze zijn opgedroogd
Een veelvoorkomende misvatting is dat een handmatig aangebracht desinfectiemiddel blijft werken nadat het is opgedroogd. In de meeste gevallen is dit onjuist.
1. Contacttijd is een natte contacttijd (vloeistoffase)
EN 16615 (4-veldentest), die praktische gebruiksomstandigheden simuleert (mechanische + chemische werking) voor handmatig aangebrachte desinfectiemiddelen (vloeistoffen, schuimen of oplossingen), is gebaseerd op een fundamenteel principe:
De werkzaamheid wordt gevalideerd in de vloeistoffase, waarbij:
- De werkzame stof aanwezig is in de beoogde concentratie.
- voldoende vocht aanwezig is om de chemische reactie mogelijk te maken die nodig is om micro‑organismen uit te schakelen
Tijdens het testen moeten laboratoria ervoor zorgen dat de opgegeven contacttijd volledig wordt gehaald.
Als een product opdroogt voor het einde van de opgegeven contacttijd, kan de werkzaamheid worden onderschat en kan de claim niet als geldig worden beschouwd.
2. Het behouden van een nat oppervlak is essentieel
Dit principe sluit aan bij internationale richtlijnen, waaronder die van de Centers for Disease Control and Prevention (CDC):
“Oppervlakken moeten gedurende de volledige contacttijd nat blijven om ervoor te zorgen dat micro-organismen effectief gedood worden.”1
3. Opdrogen onderbreekt het desinfectieproces
Zodra het product is opgedroogd:
- Is de vloeibare fase niet langer aanwezig
- Gedraagt de werkzame chemie zich niet meer zoals tijdens de testen
Geen enkele Europese norm gaat ervan uit dat de antimicrobiële werking aanhoudt na opdroging. Zonder specifieke gegevens over restwerking kan er dan ook geen werkzaamheid na het opdrogen worden geclaimd.
Alleen normen zoals PAS 2424 vereisen het aantonen van langdurige biocidale activiteit, met name voor producten die een restwerking claimen (bijvoorbeeld tot 24 uur). Dit is niet gebruikelijk bij standaard werkzaamheidstesten voor desinfectiemiddelen, die uitsluitend de initiële antimicrobiële activiteit evalueren.
Waarom is contacttijd zo belangrijk?
- Onvoldoende contacttijd leidt tot onvolledige desinfectie.
- Desinfectiemiddelen worden geëvalueerd volgens EN 14885, die de vereiste contacttijden bepaalt om biocidale werkzaamheid te bereiken.
- Het respecteren van de voorgeschreven contacttijd helpt de verspreiding van infecties te beperken en vermindert het risico op de ontwikkeling van antimicrobiële resistentie.
Wat is de beste werkwijze?
| ❌ Veelgemaakte fouten om te vermijden: | ✅ Hoe zorg je voor effectieve desinfectie: |
| Het desinfectiemiddel laten opdrogen voor het einde van de contacttijd. | Breng voldoende product aan om het oppervlak zichtbaar nat te houden. |
| Een onvoldoende hoeveelheid product gebruiken om het oppervlak volledig te bedekken. | Controleer visueel of het oppervlak nat blijft gedurende de volledige contacttijd. |
| Het desinfectiemiddel niet opnieuw aanbrengen wanneer het oppervlak te snel opdroogt. | Breng indien nodig opnieuw desinfectiemiddel aan. |
| Aannemen dat de werkzaamheid aanhoudt bij vroegtijdige verdamping. | Volg strikt de instructies van de fabrikant. |
Hoe kies je het juiste product?
Een doeltreffend desinfectiemiddel moet:
- Snel werken
- Niet te snel opdrogen (voor de werkzaamheid bereikt is)
- Duidelijke en haalbare contacttijden hebben
- Protocollen vereenvoudigen
Desinfectiemiddelen zoals die van Tristel zijn ontwikkeld voor high-level desinfectie (inclusief sporicide werking) binnen een korte en uniforme contacttijd (30 seconden tot 5 minuten, afhankelijk van het product).
- Snelle high-level desinfectie, inclusief sporicide werking
- Korte contacttijden die efficiënte klinische workflows ondersteunen
- Eén consistente contacttijd voor alle claims, wat protocollen en training van personeel vereenvoudigt
- Verminderd het risico op voortijdig opdrogen, wat helpt om de werkzaamheid te waarborgen
FAQ – Contacttijden van desinfectiemiddelen
Wat is de maximaal aanvaardbare contacttijd?
Voor medische hulpmiddelen die in direct contact komen met patiënten en/of zorgpersoneel, moet de contacttijd ≤ 5 minuten zijn. Voor sporicide claims kunnen langere wachttijden gelden: tot 15 minuten (EN 17126) en tot 30 minuten (EN 17846).
Blijven desinfectiemiddelen werken nadat ze zijn opgedroogt?
Nee, tenzij specifieke restwerking is aangetoond volgens PAS 2424. Binnen de normen van EN 14885 wordt de biocidale werkzaamheid uitsluitend gevalideerd tijdens de natte contacttijd.
Wat moet er gebeuren als het oppervlak te snel opdroogt?
Het desinfectiemiddel moet opnieuw worden aangebracht om het oppervlak gedurende de volledige vereiste contacttijd nat te houden. Anders is de desinfectie onvolledig en wordt de werkzaamheid aangetast.
Hebben alle desinfectiemiddelen dezelfde contacttijd?
Nee. Contacttijden verschillen per product, omdat niet alle desinfectiemiddelen op dezelfde manier werken of dezelfde chemische samenstelling hebben. De contacttijd wordt bepaald door de werkzame stof, het werkingsmechanisme, de micro-organismen waarop getest is, en de normen die worden gebruikt om de werkzaamheid te valideren. Daarom is het essentieel om de in de gebruiksinstructies (Instructions For Use – IFU) vermelde contacttijd te volgen om de volledige, gevalideerde werkzaamheid te garanderen.
De desinfectiemiddelen van Tristel bieden korte en uniforme contacttijden voor alle claims, wat naleving ondersteunt en tegelijkertijd een breedspectrumwerking behoudt.
Ontdek onze desinfectiemiddelen voor medische hulpmiddelen
Ontdek onze desinfectiemiddelen voor oppervlakken
Referentie :
- CDC (2024). When and How to Clean and Disinfect a Facility. [online] Water, Sanitation, and Environmentally Related Hygiene (WASH). Available at: https://www.cdc.gov/hygiene/about/when-and-how-to-clean-and-disinfect-a-facility.html.
