Kies een onderwerp
Humane papillomavirussen (HPV) zijn kleine, niet-omhulde DNA-virussen die uiteenlopende aandoeningen veroorzaken, van goedaardige wratten tot levensbedreigende vormen van kanker. Er bestaan meer dan 200 verschillende typen HPV. Op basis van hun potentieel om kanker te veroorzaken worden ze onderverdeeld in high-risk typen en low-risk typen.
Vanwege de hoge prevalentie en hardnekkigheid vormt HPV een belangrijke uitdaging voor infectiepreventie en -controle.
Waar komt HPV voor en hoe verspreidt het zich?
HPV komt het vaakst voor in de genitale zones, maar kan ook aanwezig zijn in de mond en keel. Daarnaast kan het virus op medische hulpmiddelen en oppervlakken blijven zitten wanneer deze niet correct worden gedesinfecteerd, wat een risico vormt binnen de gezondheidszorg.
Het virus wordt voornamelijk overgedragen via vaginale, anale of orale seks met een besmet persoon. Daarnaast kan het ook worden overgedragen door nauw huid-op-huidcontact tijdens seksuele activiteit.

?Wist u dat?HPV kan worden overgedragen zonder dat er symptomen aanwezig zijn.Ontdek meer
HPV kan worden overgedragen, zelfs wanneer er geen symptomen zijn, waardoor het moeilijk op te sporen en onder controle te houden is.
In zorgomgevingen
Hulpmiddelen waarop HPV kan achterblijven
Medische hulpmiddelen die worden gebruikt voor onderzoek van onder andere de baarmoederhals, vagina, keel en hals kunnen HPV dragen wanneer ze niet doeltreffend worden gedesinfecteerd, waaronder:
Wat veroorzaakt HPV?
Risico op kanker
High-risk-HPV
High-risk-typen, zoals 16, 18, 31 en 45, worden sterk in verband gebracht met kanker van de baarmoederhals, vagina, vulva, anus, penis en orofarynx (keel).
Niet-kankerverwekkend
Low-risk-HPV
Low-risk-typen worden geassocieerd met niet-kwaadaardige huidinfecties, die leiden tot wratten op de voeten, handen, ellebogen en in de genitale zone.
Een aanhoudende infectie met high-risk-HPV veroorzaakt naar schatting:
Aandeel per kankertype
Waarom vormt HPV een uitdaging voor infectiepreventie?
Daarnaast is bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker in sommige regio’s beschikbaar, maar niet overal toegankelijk, waardoor veel mensen risico blijven lopen.
Hoe kunt u de verspreiding van HPV voorkomen?
- HPV-testen en bevolkingsonderzoek. HPV-testing maakt deel uit van het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker en helpt om afwijkingen vroegtijdig op te sporen.
- Vaccinatie. Het HPV-vaccin beschermt tegen de meest voorkomende typen die in verband worden gebracht met genitale wratten en baarmoederhalskanker.
- Barrièrebescherming. Condooms kunnen het risico op overdracht verkleinen, maar bieden geen volledige bescherming, omdat ze niet alle gebieden van huidcontact bedekken.

Hoe kunt u zich beschermen tegen HPV?
Een doeltreffende desinfectie is van cruciaal belang om de overdracht van HPV in klinische omgevingen te voorkomen. Omdat HPV zeer resistent is tegen conventionele desinfectiemiddelen, is het essentieel om high-level desinfectiemiddelen met bewezen virucide werking te gebruiken.
Goed om te weten
De meest doeltreffende desinfectiemiddelen:
- Elimineren bacteriële sporen, vegetatieve bacteriën, mycobacteriën, gisten, schimmelsporen en virussen
- Helpen kruisbesmetting tussen patiënten voorkomen
- Beschermen zorgprofessionals tijdens routinematige handelingen
Wist u dat?
30%
HPV kan gedurende zeven dagen 30% van zijn infectiviteit behouden op onvoldoende gedesinfecteerde medische hulpmiddelen en oppervlakken.
Referenties en aanvullende literatuur (5)
- Jensen JE, Becker GL, Jackson JB, Rysavy MB. Human Papillomavirus and Associated Cancers: A Review. Viruses. 2024 Apr 26;16(5):680.
- Centers for Disease Control and Prevention (2024). About Genital HPV Infection.
- Marur S, D’Souza G, Westra WH, Forastiere AA (2010). HPV-associated head and neck cancer: a virus-related cancer epidemic. The Lancet Oncology, 11(8), pp.781–789.
- NHS (2022). Human papillomavirus (HPV).
- Saraiya M, Unger ER, Thompson TD, et al. (2015). US Assessment of HPV Types in Cancers: Implications for Current and 9-Valent HPV Vaccines. JNCI: Journal of the National Cancer Institute, 107(6).

